Nagbabala ang Islamabad na nabigo ang PTI sa paglaban sa mga armadong grupo, ngunit kinukuwestiyon ng mga analista ang pag-agaw sa kapangyarihan.
Sa Islamabad, Pakistan, planong hamunin ng partido Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI) ng nakakulong na dating Punong Ministro Imran Khan ang pag-agaw ng pederal na gobyerno noong Linggo sa Khyber Pakhtunkhwa, isang probinsya na pinamunuan ng partido.
Sinabi ni Sheikh Waqas Akram, ang central information secretary ng PTI, sa Al Jazeera na hahamunin ng partido sa korte sa Martes ang pagpapataw ng emergency laws – na nagsususpinde sa civil liberties – at governor’s rule sa probinsya.
Isang petisyon ang binalangkas ng isang legal committee na pinamumunuan ni PTI Secretary-General Salman Akram Raja, ngunit hindi sinabi ni Akram kung ito ay ihahain sa Supreme Court o sa Federal Constitutional Court.
Ang mga hakbang ng pederal na gobyerno ay naging pinakabagong political flashpoint ng Pakistan, na may magkumpitensyang salaysay mula sa gobyerno at sa PTI, sa panahong nasa gitna ang partido ng isang naantalang martsa patungong Islamabad, na naglalayong pilitin ang mga awtoridad na palayain si dating PM Khan, na nakakulong na nang mahigit tatlong taon.
Noong Lunes, binigyang-katwiran ni Interior Minister Mohsin Naqvi ang mga hakbang ng gobyerno sa pamamagitan ng pagtatalo na kailangan ang federal rule sa Khyber Pakhtunkhwa upang epektibong labanan ng Pakistan ang “terrorism” sa probinsya na may porous border sa Afghanistan.
“No war can be won, however many resources you bring, whatever you do, until the government there leads it,” pahayag ni Naqvi sa Peshawar noong Lunes.
Noong Linggo, ipinataw ni President Asif Ali Zardari ang emergency rule at governor’s rule, na sinuspinde ang gobyerno ng PTI sa northwestern province.
Pinamunuan ng partido ang Khyber Pakhtunkhwa mula pa noong 2013.
Kinumpirma ni Minister of State for Interior Talal Chaudhry noong Lunes na si Sohail Afridi, ang sinuspindeng chief minister, at ilang miyembro ng kanyang gabinete ay dinala sa preventive custody.
Pinamunuan ni Afridi ang martsa patungong Islamabad upang palayain si Khan, at sa kabila ng mga pagsubok sa partido, sinabi ng mga lider ng PTI na tuloy pa rin ang protesta.
“The long march has not ended. But a historic crackdown against the party has begun,” sabi ni Akram.
Ayon sa proklamasyon na nilagdaan noong Linggo, ang provincial government ay “failed to demonstrate the ownership, will and intent to adequately deal with the menace of terrorism”.
“The federal government’s position is clearly described. ‘A deliberate disengagement from the fight against terrorism’ as communicated after cabinet meeting. That’s the constitutional premise needed for imposition of emergency,” pahayag ni Aasiya Riaz, joint director ng independent political think tank na Pakistan Institute of Legislative Development and Transparency (PILDAT), sa Al Jazeera.
Gayunpaman, pinagdudahan ni Hassan Abdullah Niazi, isang adjunct faculty member sa Lahore University of Management Sciences (LUMS) at isang abogado na nakabase sa Lahore, ang premise na iyon.
“If all of this was true, then KP would be in a state of anarchy, but we know that is not the case. It had a functioning legislature and executive that commanded the confidence of the people, hence this entire exercise is an unconstitutional move against provincial autonomy,” aniya sa Al Jazeera.
Isang mas detalyadong kaso ang inilatag noong nakaraang buwan sa isang 14-page white paper na iprinisinta sa Islamabad ni Ikhtiar Wali Khan, isang political adviser kay Prime Minister Shehbaz Sharif mula sa naghaharing Pakistan Muslim League-Nawaz (PMLN).
Itinuro ng papel ang pagtaas ng bilang ng mga namatay na pulis, kakulangan sa staff at kagamitan sa provincial counterterrorism department, at mga spending priorities.
Gayunpaman, tinanggihan ni Akram ang paratang na nabigo ang PTI na pamunuan ang laban.
Aniya, nagbayad ang provincial government ng 1.83 billion rupees ($6.6m) mula sa sarili nitong pondo sa mga pamilya ng mahigit 900 sundalo, pulis at paramilitary personnel na napatay sa pakikipaglaban sa mga armadong grupo, isang kontribusyon na aniya ay walang ibang probinsya ang nakagawa.
Sinabi ni Naqvi sa isang news conference sa Islamabad noong Linggo na ang pederal na gobyerno ay nakikipag-negosasyon sa PTI tungkol sa isang iminungkahing “sit-in” ng partido bilang suporta kay Khan.
“We have no problem with the sit-in. Do the sit-in as eagerly as you like; we have no issue with the sit-in. Our issue is entirely terrorism-related, and we want to get you on board on that,” aniya.
Sinabi ni Taimur Jhagra, isang lider ng PTI at dating provincial finance and health minister, na ang mga usapan sa gobyerno na sinang-ayunan ng partido ay nakatuon kay Khan.
“It’s absurd that a negotiation about a protest movement to give Imran Khan Supreme Court-ordered medical and visitation rights becomes a negotiation about terrorism strategy,” aniya sa Al Jazeera.
Sinabi rin ni Naqvi na sumang-ayon ang PTI sa mga usapan na dapat ipataw ang emergency rule sa 12 distrito ng probinsya.
Tinanggihan ni Akram ang pahayag na iyon at sinabing tumanggi ang partido.
Kinatatakutan ng partido na ang mga residente ang magbabayad ng gastos sa military operations, aniya.
“We said ‘No, this cannot be. You cannot do whatever you like with them. We took the votes from them. Tomorrow they will blame us: ‘You got us killed,’” aniya.
Sinabi ni Akram na isinangguni ng mga negosyador ng PTI ang panukala ng pederal na gobyerno kay Afridi, na tumanggi rito.
Mas lumayo pa si Federal Information Minister Attaullah Tarar sa news conference noong Linggo.
“This government, which has been suspended through a constitutional option, is responsible for the deaths of thousands of citizens of Khyber Pakhtunkhwa,” aniya, inakusahan ang gobyerno ng PTI ni Afridi na kasabwat ng Tehreek-e-Taliban Pakistan – isang armadong grupo na kilala bilang Pakistan Taliban – at ng Afghan Taliban.
Walang alam o pampublikong ebidensya ng anumang ganoong koneksyon.
Ayon sa isang government white paper, 122 police personnel ang napatay sa probinsya sa unang kalahati ng taong ito, mas mataas mula sa 63 sa parehong panahon noong 2025.
Itinuturo din ng mga independent tracker ang pagtaas ng karahasan.
Naitala ng Centre for Research and Security Studies (CRSS), isang think tank na nakabase sa Islamabad, ang 556 violence-linked deaths sa Khyber Pakhtunkhwa sa pagitan ng Hulyo at Setyembre, mas mataas mula sa 475 sa nakaraang quarter at 311 sa bago nito.
Mas matindi ang tinamaan ng Balochistan.
Tumaas ang bilang ng mga namatay doon ng 213 percent sa 829, na ginagawa itong pinakamatinding tinamaan na probinsya, ayon sa CRSS.
Sinasabi ng gobyerno na kumilos ito dahil hindi pamumunuan ng provincial administration ang laban kontra sa mga armadong grupo, ngunit hindi sumasang-ayon ang mga analista sa layunin ng pag-agaw.
“I would say this decision is political, administrative and security. All three elements are present in it,” pahayag ni Zaigham Khan, isang political analyst na nakabase sa Islamabad, sa Al Jazeera.
Hindi sumang-ayon si Ali Arqam, isang matagal nang tagamasid ng Khyber Pakhtunkhwa.
“This is not really about security at all. It is basically a political move that they are just dressing up as some kind of administrative necessity,” aniya sa Al Jazeera.
Sinabi ni Jhagra na naniniwala ang gobyerno na sisirain ng pag-agaw ang PTI, ngunit iginiit na nakikita pa rin ng mga tao sa buong bansa si Khan bilang kanilang lider.
“It is trying to solve for legitimacy,” aniya sa Al Jazeera, na tumutukoy sa gobyerno.
Para sa kanyang bahagi, sinabi ni Federal Law Minister Azam Nazeer Tarar sa isang news conference sa Islamabad noong Linggo na ang desisyon ay isang purong constitutional step.
Para sa PTI, ang agarang alalahanin ay ang mga lider nito at ang mga korte.
“There has been no contact. No one in the party has had any contact with the chief minister,” sabi ni Akram.
Ngunit nananatiling popular ang partido, sa probinsya at sa buong bansa.
Sa pulong noong Lunes, sinabi ni Naqvi na ang mga resulta laban sa “terrorism” ay hindi darating sa isang araw.
Magkakaroon ng ups and downs, aniya, at mas mahirap na panahon ang naghihintay.
Ngunit sinabi ni Arqam, ang tagamasid ng Khyber Pakhtunkhwa, na dapat husgahan ang Islamabad sa parehong pamantayan tulad ng gobyerno ng PTI.
“You test this government by looking at the exact same hard metrics: Does security actually improve, do the basic services get better, and do the promised fiscal resources finally show up?” aniya.
