Inilabas ng National Citizens’ Movement for Free Elections (NAMFREL) ang preliminary assessment nito para sa kauna-unahang Bangsamoro Parliamentary Elections noong Setyembre 14, 2026. Bilang citizen’s arm ng COMELEC, pinuri nito ang halos 2.4 milyong botanteng nagpunta sa mga presinto at ang automated system na nagpadala ng 95.72 porsiyento ng mga resulta bago sumapit ang hatinggabi.
Mabilis namang kumilos ang COMELEC sa mga nakatutok na suliranin sa pamamagitan ng paghawak sa Cotabato City at Maluso, Basilan sa ilalim ng direktang kontrol nito. Nagpa-reprint at nagpadala rin ng mga bagong balota para sa 36 presinto sa Maluso upang makaboto ang 16,563 botante doon matapos matuklasan ang mga pre-shaded ballot.
Sa kabila ng tagumpay sa partisipasyon, mariing kinondena ng NAMFREL ang mga karahasang naganap sa rehiyon, partikular sa Cotabato City kung saan limang tao ang nasawi at 18 ang sugatan sa mga barilan at pagsabog. Naitala rin ang iba pang pamamaril sa Shariff Saydona Mustapha, gulo ng mga armadong grupo sa Al-Barka, Basilan, at mga ulat ng vote-buying at paulit-ulit na pagboto sa Maguindanao del Norte.
Dahil sa mga pre-shaded ballot sa Basilan, nanawagan ang NAMFREL ng malalimang chain-of-custody investigation upang mapanagot ang mga nakialam sa mga dokumento. Sumusuporta rin ang grupo sa panawagan ni COMELEC Chairman George Erwin Garcia sa Kongreso na amyendahan ang batas ukol sa pag-iingat ng mga balota upang protektahan ito sa impluwensya ng pulitika.
Binigyang-diin ng NAMFREL na wala pang nabubuong pamahalaan dahil walang partidong nakakuha ng kinakailangang 41 seats para sa majority. Dahil dito, patuloy na magbabantay ang samahan sa natitirang botohan sa Maluso, sa canvassing at proklamasyon, pati na rin sa pagbuo ng governing coalition at pagpili ng Chief Minister sa darating na Oktubre 30.
