KALIBO, Aklan—Maskin nga owa it uean  ukon baha hay puwede pa  sa gihapon nga  magka-leptospirosis.

Raya  hay bangud ro leptospirosis hay sangka sakit nga  maghalin  sa ihi  it  eanggam.

Suno kay Dr. Alan Tolentino, sangka Internest-Nephrologist nga ro leptospirosis bacteria hay posibleng mabuhi sa mga sapat kapareho it eanggam, ayam, baboy ag baka.

-- ADVERTISEMENT --

Maskin ro tawo nga may leptospirosis hay puwedeng makatapon it  iba pamaagi sa anang dugo ag ihi sa sueod it sang buean.

Puweding makaangkon  ro sangka indibidwal it leptospirosis kung may nina ro  siki ag mag-eusaw  sa baha.

Raya hay bangud posibleng magsueod ro  leptospirosis bacteria sa  kaeawasan.

Puwedi man rayang mabo-oe sa mahingko nga daean, sa taeamnan ag sa kontaminadong swimming pool.

Ro sintomas  kara  hay  ro grabeng  pagpaeanakit  it  ueo ag kaeawasan.

Naka-eksperyensiya man it  eagnat ag pagpangdueaw it mata.

Nagaguwa ro  sintomas  it  leptospirosis pagkatapos it  5 hasta  14 diyas it  pag-eusaw  sa baha.

Grabe  man ro mga komplikasyon  kara.

Puwedeng masamad ro  bato, atay, puso, baga ag utok.

Ro masami  hay  ro  bato  ro  ginatamaan ag nagaabot sa kidney failure ag dialysis.

May 20%  ro nagakamatay kung  matamaan  eun it  kidney failure.

Agud nga malikawan ro leptospirosis dapat nga ubrahon ro mga masunod.

Una, likawan ro pag-eusob ukon  pagpaligos sa baha.

Maglikaw sa mga mahigko nga daean ag swimming pool.

Magsuksok it  bota ag gloves  antes nga mag-eusa sa baha.

Kon indi makalikaw sa baha, maglimpyo eagi it siki ag  kaeawasan.

Magbutang it  alcohol sa  tanan nga  nabasang parte  it kaeawasan.

I-kontrol ro eanggam sa baeay ag palibot.

Maggamit  it  mousetrap.

Limpyuhan it mayad  ro baeay  para indi baeayan  it eanggam ag  insekto.

Beongon ro nina sa siki ag alima.

Tandaan  man nga  kinahangean nga magpakonsulta sa doktor  antes nga  nag-inom  it bueong.

Kung may unang  kaso it leptospirosis,  gilayon nga ipasayod sa ospital  it  gobyerno.

Raya hay agud nga mausoy it  DOH  ro source  it  leptospirosis para indi  eun makatapon sa iba.

Magbueoligan ro tanan para  sa pagsugpo it  leptospirosis.